سيد علاء الدين محمد گلستانه

76

منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)

و از آن حضرت ، روايت كرده‌اند كه در تفسير قول الهى كه مىفرمايد : « أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ » « 1 » ؛ يعنى : « آن جماعت را خداى تعالى ، اجر مضاعف عطا مىكند ، به سبب صبرى كه كرده‌اند و دفع كرده‌اند از خود به خوبى ، بدى را » ، فرمود كه : مراد به صبر ، تقيّه است و همچنين مراد به حَسَنه ، تقيّه است و مراد به سيّئه ، افشا و مخالفت تقيّه است . « 2 » و كلينى ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده است كه : تقيّهء هيچ كس به تقيّهء اصحاب كهف نمىرسد كه ايشان ، در عيدهاى كفّار ، حاضر مىشدند و زُنّار مىبستند . پس خداى تعالى ، اجر ايشان را دو چندان گردانيد . « 3 » و كلينى رحمه الله در كافى و حِميَرى در كتاب قرب الإسناد ، از حضرت ابى عبد اللَّه عليه السلام روايت كرده‌اند كه به آن حضرت گفتند كه : مردمان ، چنين روايت مىكنند كه حضرت امير المؤمنين عليه السلام بر بالاى منبر كوفه فرموده كه : « ايّها الناس ! به تحقيق كه شما را تكليف خواهند كرد كه مرا سَب كنيد . پس اطاعت كنيد ؛ يعنى دشنام بدهيد . بعد از آن ، تكليف خواهند نمود كه از من ، بيزار شويد با وجود آن كه من بر دين حضرت پيغمبرم صلى الله عليه و آله » ؛ و نفرمود : « اظهار بيزارى از من مكنيد » . بعد از آن ، سائل گفت « 4 » كه : خبر ده مرا كه اگر كسى اختيار كشته شدن كند ، نه اظهارِ بيزارى ، چون خواهد بود ؟ حضرت فرمود كه : واللَّه كه بر او نيست و جايز نيست او را ، مگر آنچه عمّار بن ياسر كرد در وقتى كه اهل مكّه ، او را اكراه كردند و دلش به ايمان ، مطمئن بود ! پس حق تعالى ، در شأن او اين آيه فرستاد كه : « إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمانِ » « 5 » و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله بعد از نزول اين آيه ، فرمود كه : يا عمّار ! اگر نوبت ديگر به چنين واقعه‌اى افتى ، آنچه كردى ، بكن ؛ زيرا كه خداى - عزَّ و جلَّ - عذر تو را فرستاده و فرموده كه : اگر ديگر چنين حالتى روى دهد ، بكنى آنچه كردى . « 6 » و عيّاشى در تفسير خود ، قريب به اين مضمون ، از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت كرده و اين حديث ، به حَسَب ظاهر ، منافى آن خبرى است كه قبل از اين مذكور شد كه بعضى از علما

--> ( 1 ) . سورهء قصص : آيهء 54 . ( 2 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 217 ، ح 1 . ( 3 ) . همان ، ص 218 ، ح 8 . ( 4 ) . ب : « پرسيد » ؛ الف : « فرمود » . ( 5 ) . سورهء نحل ، آيهء 106 . ( 6 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 219 ، ح 10 ؛ قرب الإسناد ، ص 12 ، ح 38 .